Mga me­nor-de-e­dad, ili­gal na ina­res­to ng AFP

Da­la­wang me­nor-de-e­dad na es­tud­yan­te ang ili­gal na di­na­kip at idi­ne­ti­ne ng mga sun­da­lo ng 88th IB sa Sit­yo Sang­gia­po, Ba­ra­ngay Si­nu­da, Ki­tao­tao, Bu­kid­non noong Peb­re­ro 18. Si­na Loujean Anti­an Lum­ba­tan, 17, es­tud­yan­te sa Si­nu­da High Scho­ol, at Ara Mystica Anti­an Pangcat, 10, es­tud­yan­te ng Ca­ba­lan­si­han Ele­men­tary Scho­ol ay ina­res­to ng mga sun­da­lo ban­dang alas-11 ng uma­ga nang wa­lang da­hi­lan. Hang­gang alas-11 ng ga­bing iyon ay iti­na­go si­la sa loob ng kam­po.

Nang pun­ta­han ng mga ma­gu­lang at kaa­nak sa kam­po, ta­ha­sang iti­nang­gi ng mga sun­da­lo na ha­wak ni­la ang da­la­wa at iti­na­boy ang mga nag­ha­ha­nap. Ayon sa sa­lay­say ng mga bik­ti­ma, nang mis­mong pa­na­hong iyon ay pi­nag­ba­ban­ta­an si­la ng mga sun­da­lo na hu­wag mag-i­ngay. Ma­ta­pos ni­to, di­na­la ang mga bik­ti­ma sa pu­nong him­pi­lan ng 88th IB sa Ma­ra­mag kung saan ipi­nai­la­lim si­la sa ma­tin­ding in­te­ro­ga­syo­n. Ha­pon na ng Peb­re­ro 19 nang pa­ka­wa­lan si­la ng mga sun­da­lo.

Terorismo sa Negros

Patuloy na binibiktima ng mga armadong pwersa ng rehimen ang mga sibilyang residente ng Negros. Dagdag sa mga paglabag ng mga sundalo at pulis ang mga kaso ng intimidasyon, panununog at iligal na pag-aresto. Pangunahing mga sala­rin ang mga sundalo ng 94th IB at tauhan ng Philippine National Police (PNP) Regional Office 7.

Intimidasyon. Hi­na­rang ng mga ele­men­to ng 94th IB noong Mar­so 9 ang ma­hi­git 400 de­le­ga­do ng isang hu­ma­ni­ta­ri­an mis­si­on na nag­la­la­yong ala­min ang ka­la­ga­yan ng mga ko­mu­ni­dad na ka­sa­lu­ku­yang inoo­ku­pa at pi­nag­ha­ha­si­kan ng te­ror ng mga ar­ma­dong pwer­sa ng es­ta­do sa Gui­hul­ngan City, Neg­ros Ori­en­tal. Bi­nuo ang de­le­ga­syon ng iba’t ibang or­ga­ni­sa­syon at por­ma­syong nais ma­kii­sa sa mga bik­ti­ma ng mga pa­sis­ta at mga ma­la-“Tok­hang” na ata­ke ng mga tro­pa ng 94th IB at ng PNP sa mga re­si­den­te ng Gui­hul­ngan sa ta­bing ng Synchro­nized Enhanced Ma­na­ging of Po­lice Ope­ra­ti­ons (SEMPO) o Oplan Sau­ron.

Ang pi­na­ka­hu­ling naiu­lat na ka­so ng ata­ke ng 94th IB ay ang pag­su­nog sa ba­hay ni Ti­soy Pa­si­na­bo sa Sit­yo Pa­nag­tu­gas, Ba­ra­ngay Tri­ni­dad sa na­tu­rang lung­sod noong Peb­re­ro 24, da­kong alas-3 ng ma­da­ling araw. Ka­bi­lang ang mag-a­nak ni Pa­si­na­bo sa 87 re­si­den­te na na­tu­lak na mag­bak­wit noong Ene­ro 28 da­hil sa wa­lang ha­bas na pang­gi­gi­pit sa ka­ni­la ng mga sun­da­lo.
Pan­sa­man­ta­lang tu­mu­tu­loy sa San Car­los City, Neg­ros Occi­den­tal ang mga bak­wit. Na­ki­ta­an ng mga duk­tor ang mga bik­ti­ma ng mga pa­la­tan­da­an ng tro­ma da­hil sa ta­kot at pa­ngam­bang idi­nu­lot ng nag­pa­pa­tu­loy na ope­ra­syong mi­li­tar sa ka­ni­lang mga ko­mu­ni­dad. Sa isang pa­na­yam, ikin­wen­to ng isang ma­tan­dang ba­ba­eng re­si­den­te ng Sit­yo Ka­si­ngan na hin­di si­ya ma­ka­tu­log mu­la nang du­ma­ting ang mga sun­da­lo.

Militarisasyon. Iniulat ng mga residente na noong Pebrero 21-24, umabot sa 110 sundalo at pulis ang umokupa sa mga sityo ng Ta­ba­logo at Malatanglad sa Barangay Bud­lasan, Canlaon City, Negros Orien­tal. Nagdulot ng takot sa mga resi­den­te ang pagbabahay-bahay na mga ­sundalo at pag-iimbestiga.

Iligal na pag-aresto. Noong Peb­re­ro 22, alas-2 ng ma­da­ling araw, ili­gal na ina­res­to ng pi­nag­sa­nib na mga tro­pa ng 94th IB, PNP-Cri­mi­nal Inves­ti­ga­ti­on and De­tecti­on Gro­up at Special Acti­on Force, sa pa­ngu­ngu­na ni PS/Insp. Ru­ben E. Ver­bo Jr., ang limang si­bil­yan sa Ba­ra­ngay Bud­la­san, Can­­­­la­on City, Negros Oriental. Kinilala ang mga biktima na sina Guillermo Casipong Sr., 62, mga anak niyang sina Jerome at Gui­llermo Jr., Emilio Mahinay, Fran­cing Maribong. Ha­bang ini­im­bes­ti­ga­han, ti­nu­tu­kan ng mga sun­da­lo ng ba­ril sa ulo at pi­nag­ban­ta­ang pa­pa­ta­yin si Ma­hi­nay. Ka­sa­lu­ku­yang na­ka­de­ti­ne ang mga bik­ti­ma sa Can­la­on City Po­lice Sta­ti­on. Sa Ma­bi­nay, ili­gal ding ina­res­to noong Peb­re­ro 15 ang li­der mag­sa­sa­kang si Nim­rod Ba­lan­sag ng KAUG­MA­ON-Ki­lu­sang Mag­bu­bu­kid ng Pi­li­pi­nas (KMP). Ang mga ina­res­to ay pa­wang si­nam­pa­han ng ga­wa-ga­wang mga ka­song il­le­gal pos­ses­si­on of fi­re­arms.

Sa pa­ha­yag ng KMP noong Mar­so 3, ki­nun­de­na ni­to ang pag-a­rang­ka­da ng mga pa­sis­tang ata­ke la­ban sa mga mag­sa­sa­ka sa pru­bin­sya na isi­na­sa­ga­wa sa ila­lim ng Me­mo­ran­dum Order 32 ng re­hi­meng US-Du­ter­te na por­mal na nag­pai­la­lim sa buong Isla ng Neg­ros sa wa­lang ta­ning na pag­ha­ha­ring mi­li­tar. Na­na­wa­gan ito ng in­de­pendyen­teng im­bes­ti­ga­syon hing­gil sa pag­ga­mit ng AFP at PNP sa Oplan Sau­ron bi­lang ka­sang­ka­pan sa pag­la­bag ng ka­ra­pa­tang-tao.

Samantala, mariing kinundena ng mga progresibong organisasyon, tagapagtanggol sa karapatang-tao, akademiko, abugado, mamamahayag at taong-simbahan sa Ca­gayan de Oro ang malisyosong pag-uugnay ng AFP sa kanilang mga kasama sa Bagong Hukbong Bayan at Partido Komunista ng Pilipinas. Ang naturang listahan ay inilabas ng 4th ID noong Pebrero.