Mga si­bil­yan, mi­na­sa­ker ng mga pa­sis­tang tro­pa ng India

La­bin­li­mang si­bil­yan ang mi­na­sa­ker ng mga pu­lis ng India noong Agos­to 6 sa bar­yo ng Nul­ka­tong sa ba­yan ng Suk­ma, Chat­tis­garh. Pa­ra pag­tak­pan ang kri­men, pi­na­la­bas ng mga pu­lis na ar­ma­do at mga ka­sa­pi ng milis­yang ba­yan ng Com­mu­nist Party of India (CPI)-Maoist ang na­tu­rang mga si­bil­yan. Pi­na­bu­laa­nan ito ng mga ka­mag-a­nak at kababaryo ng mga bik­ti­ma.

Noong Agos­to 8, ki­na­su­han ng gru­pong ta­ga­pag­tang­gol ng ka­ra­pa­tang-tao ang mga sa­la­ring pu­lis.

Ayon sa mga pu­lis, na­ki­pag­pa­li­tan ng pu­tok ang mga si­bil­yan at na­ka­kum­pis­ka pa diu­ma­no si­la ng 13 ma­ba­bang ka­lib­reng ar­mas mu­la sa pi­nang­ya­ri­han. Di­na­mi­tan din ni­la ng uni­por­meng ko­mop­la­he ang isa sa mga na­pas­lang, ang 14-an­yos na si Mucha­ki Mu­ka. Ipi­nag­ma­la­ki ng reak­syu­nar­yong es­ta­do ng India ang ma­sa­ker bi­lang “pi­na­ka­ma­la­king ope­ra­syo­n” la­ban sa mga Naxa­lis­ta (ka­ta­wa­gan sa mga Maois­ta sa India) sa es­ta­do ng Chhat­tis­garh. Ang Chat­tis­garh ay ba­ha­gi ng ti­na­gu­ri­ang “Red cor­ri­dor,” mga lu­gar na ma­la­kas ang pre­sen­sya ng CPI-Maoist at ng ar­ma­dong huk­bo ni­to, ang Peop­le’s Li­be­ra­ti­on Army.

Pe­ro ayon sa im­bes­ti­ga­syon ng Scroll.in, isang independyenteng midya sa India, na­tu­tu­log sa isang “khe­ta” o “la­di,” isang ku­bo na pan­sa­man­ta­lang ti­ni­ti­gi­lan ng mga mag­sa­sa­ka tu­wing pa­na­hon ng pag­ta­ta­nim at ani, ang 30 ka­tao nang pau­la­nan sila ng ba­la ng mga pu­lis. Sa 15 na­pa­tay, apat ang me­nor de edad. Apat ang ina­res­to, isa ang ma­lub­hang na­su­ga­tan ha­bang na­ka­ta­kas ang na­ti­ti­ra. Sa lis­ta­hang ini­la­bas mis­mo ng CPI-Maoist, wa­la ni isa sa kanila ay myembro ng kanilang hukbo o ng ka­ni­lang mi­li­sya. Na­pa­tu­na­yan ng im­bes­ti­ga­syon mis­mo ng mga pu­lis na ang “i­lan” sa mga bik­ti­ma ay hin­di Maois­ta.

Iginiit hin­di la­mang ng mga ka­mag-a­nak ng mga bik­ti­ma, kun­di pa­ti ng ka­ni­lang mga ka­ba­bar­yo, na mga si­bil­yan ang minasaker ng mga pu­lis. Ka­bi­lang di­to tat­long magpipinsan na me­nor de e­dad, na su­ma­ma la­mang sa ka­ni­lang ama at tiyuhin. Katunayan, dalawa lamang ang may balak matulog sa kheta noong gabing iyun. Dumami lamang sila nang magsimulang mag-operasyon ang mga tropa ng pulis sa Nulkatong at kalapit na mga baryo.

Ayon pa sa ka­mag-a­nak ng mga bik­ti­ma, tu­mi­gil ang 30 si­bil­yan sa na­tu­rang khe­ta pa­ra ta­ka­san ang pang-aa­bu­so ng mga pu­lis na nag­si­mu­lang mag-o­pe­ra­syon sa limsng magka­nug­nog na lu­gar sa si­mu­la ng Agos­to. Ma­da­las, ar­bit­rar­yong ki­nu­ku­long at bi­nu­bug­bog ng mga pu­lis ang mga la­la­king re­si­den­te ka­pag pum­apa­sok si­la sa lu­gar. Ni­na­na­kaw din ni­la ang bi­gas at ma­nok ng taum­bar­yo.

Sa kaugnay na balita, du­ma­da­mi ang mga or­ga­ni­sa­syon sa loob at lakbas ng India na bu­ma­ba­ti­kos kay Nahendra Mo­di, punong ministro ng bansa, sa isi­na­sa­ga­wa ni­yang crackdown sa mga ak­ti­bis­ta pa­ra su­pi­lin ang mga le­hi­ti­mong pro­tes­ta la­ban sa mga pa­ta­ka­ran ng kan­yang re­hi­men.

Nag­lun­sad ng ser­ye ng reyd at pang-aa­res­to ang pu­lis ng India sa anim na es­ta­do la­ban sa mga li­der ng ko­mu­ni­dad, pa­ti ang ki­la­lang mga in­te­lektwal noong Agos­to 28. Inaresto at idinitine nito si­na Sud­ha Bha­rad­waj, abu­ga­do at ta­ga­pag­tang­gol ng ka­ra­pa­tang tao; Va­rava­ra Rao, ki­la­la­lang ma­nu­nu­lat at ma­ka­ta at kan­yang da­la­wang anak na ba­bae na si­na Ana­la at Pava­na; Arun Fer­rei­ra, ma­nu­nu­lat at ak­ti­bis­ta; re­por­ter at ak­ti­bis­tang si Gau­tam Navlak­ha; Ver­non Gon­salves, ma­nu­nu­lat at ak­ti­bis­ta; Stan Swamy, pa­ring Ka­to­li­ko at ak­ti­bis­ta; Anand Tel­tumbde, propesor at dalubhasa; K. Sat­ya­na­ra­ya­na, pro­pe­sor; KV Kur­ma­nath at Kran­ti Te­ku­la, mga per­yo­dis­ta; at Ji­ten Yum­nam, per­yo­dis­ta at ta­ga­pag­tang­gol ng ka­ra­pa­tang-tao. Ina­res­to si­la sa ba­ta­yan la­mang ng sus­pet­sa na sang­kot si­la sa ga­wa-ga­wang kwen­to ng pla­nong asa­si­na­syon kay Mo­di at pa­ngu­ngu­na diu­ma­no sa pro­tes­ta noong na­ka­ra­ang taon pa­ra su­por­ta­han ang mga Adivasi, ang ko­lek­ti­bong ka­ta­wa­gan sa mga pam­ban­sang mi­nor­ya ng India. Ina­ku­sa­han din si­lang ta­ga­su­por­ta ng CPI-Maoist at ng ar­ma­dong huk­bo ni­to, ang Peop­le’s Li­be­ra­ti­on Army, na pa­ngu­na­hing na­ka­ba­se sa lu­gar ng mga Da­lit.

Uma­bot sa 12 or­ga­ni­sa­syon mu­la sa India, Ne­pal, Ger­many, Bang­la­desh at Pi­li­pi­nas ang pu­mir­ma sa pe­ti­syon pa­ra iba­su­ra ang ga­wa-ga­wang mga ka­so la­ban sa mga ak­ti­bis­ta at kag­yat si­lang pa­la­ya­in.

Na­na­wa­gan din noong Agos­to 17 ang ILPS-Ca­na­da na aga­ran at wa­lang kun­di­syong pa­la­ya­in si­na G.N. Sai­ba­ba, ka­sa­ma ang “India 5” at la­hat ng bi­lang­gong pu­li­ti­kal sa India kaug­­nay sa ika-72 taong ka­la­ya­an ng India.
Si Sai­ba­ba ay kilalang pro­pe­sor ng li­te­ra­tu­ra sa Del­hi Uni­ver­sity. Ang li­mang ak­ti­bis­ta naman ay masusugid na taga­pag­tanggol ng ka­ra­pa­tang-tao, laluna ng mga Adiva­si at mga Dalit, ang itinuturing na pinakamababang uri sa India. Ina­res­to sila noong Hun­yo 2017.

Hi­na­tu­lan si­ Saibaba ng taong ding iyon ng ha­bambu­hay na pag­ka­bi­lang­go, ka­sa­ma si­na Hem Mishra, Pras­hant Ra­hi, Ma­hesh Tir­ki at Pan­du Na­ro­te. Pinaratangan silang may kaug­na­yan sa mga Maois­ta. Na­ka­ku­long nga­yon si Sai­ba­ba sa no­tor­yus na bi­lang­gu­an ng Nag­pur sa ka­bi­la ng kan­yang lu­ma­la­kang karamdaman.